ბიუჯეტირება და მასთან გამკლავება


სტატიის სათაურში, რა თქმა უნდა, ფორმულირებულია, რომ ბრძოლა საჭიროა არა ბიუჯეტის წინააღმდეგ, არამედ პირიქით, ბრძოლა და გამარჯვება კონკურენციის პირობებში აუცილებელია ბიუჯეტირებასთან ერთად.

დასაწყისისთვის, დავძლიოთ ის კონცეპტუალური დაბნეულობა, რომელიც გარშემორტყმულია სიტყვა ბიუჯეტის (ინგლ.budget=ტომარა) გარშემო, რომლის ისტორიაც ინგლისიდან მომდინარეობს. როდესაც ინგლისის პარლამენტში მთავრობა თემთა პალატისგან თანხებს ითხოვდა, ხაზინის კანცლერი ხსნიდა პორტფელს (ტომარას), რომლშიც სახელმწიფო შემოსავალ-გასავლის ხარჯთაღრიცხვის კანონპროექტი იდო, ამ პროცესს ბიუჯეტის გახსნას ეძახდნენ. თანამედროვე გაგებით კი ბიუჯეტი არის ფინანსური გეგმა, რომელიც მიმართულია დროის გარკვეულ მონაკვეთში საწარმოო რესურსების მოძრაობის შესაფასებლად.

ბიუჯეტირება წარმოადგენს საწარმოო რესურსების მოძრაობის დაგეგმვის პროცესს გარკვეული პერიოდისთვის და (ან) პროექტისთვის. ამრიგად, ბიუჯეტირების გაგების გასაღებს წარმოადგენს ის, რომ იგი არის რესურსების გამოყენების დაგეგმვისა და მათი ღირებულების დადგენის პროცესი. რესურსები კი ბიზნესითვის არის:

  • ფინანსური აქტივები და ვალდებულებები;
  • საწარმოო, საოფისე, სასაწყობო შენობა-ნაგებობები;
  • მოწყობილობები, ტრანსპორტი, ხელსაწყოები;
  • კვოტები, ნებართვები;
  • პერსონალი;
  • ნედლეული, მასალები, გადამუშავებადი ნარჩენები, საწვავი, ენერგორესურსები;
  • სხვა მატერიალური და არამატერიალური აქტივები.

ბიუჯეტის შედგენა აუცილებელია რადგან:

  • კარგად დაგეგმილი და განხორციელებული ბიუჯეტი ზრდის ორგანიზაციის წარმატებით ფუნქციონირების ალბათობას;
  • ბიუჯეტი ორგანიზაციისთვის არის დოკუმენტი, რომელიც მის ზოგად მიზნებს დაიყვანს კონკრეტულ, განსაზღვრულ სამოქმედო ნაბიჯებამდე;
  • დაგეგმილი და სამუშაოების ჩატარების შედეგად მიღებული ბიუჯეტი ორგანიზაციას აიძულებს რეალისტურად შეაფასოს საკუთარი შესაძლებლობები, განსაზღვროს პრიორიტეტები და დააკონკრეტოს გადასაჭრელი პრობლემები;
  • ბიუჯეტი ხელს უწყობს ორგანიზაციის სხვადასხვა ადმინისტრაციულ რგოლებს შორის კოორდინაციასა და თანამშრომლობას;
  • ბიუჯეტისა და რეალური ფინანსური მდგომარეობის პერიოდული შედარება ხელს უწყობს პრობლემის დროულად აღმოჩენის პროცესს და ამარტივებს მისი გადაჭრის გზების ძიებას.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე სავსებით ნათელია, რომ ბიუჯეტირება ერთერთი მნიშვნელოვანი პროცესია ბიზნესის წარმატებულად ფუნქციონირებისათვის, მაგრამ სწორი დაგეგმვის და კონტროლის სისტემის გარეშე ბიუჯეტირება აბსოლუტურად უსარგებლო პროცესად შეიძლება გადაიქცეს, უფრო მეტიც, შეიძლება გახდეს ეკონომიკურად მავნე, რადგან იყენებს საწარმოს რესურსებს. ამიტომ უმნიშვნელოვანესია, რომ ბიუჯეტის შემოსავლები და ხარჯები რეალისტურად იქნას დაგეგმილი, რაშიც შემდეგი ფაქტორების გათვალისწინება დაგვეხმარება:

  • უნდა შემუშავდეს ბიუჯეტის სახსრების ხარჯვის კონტროლის ისეთი მექანიზმები, რომლებიც რეალურად მიგვიყვანს დასახული მიზნების შესრულებამდე.
  • ბიუჯეტის შედგენისას დაუშვებელია მხოლოდ წინა წლების გამოცდილებაზე დაყრდნობა. ასეთი პრაქტიკა ზღუდავს ცვალებადი გარემოს გამოწვევებზე რეაგირებასა და ორგანიზაციის წინსვლის შესაძლებლობას.
  • რეკომენდირებულია, რომ ბიუჯეტის შედგენის პროცესში ჩაერთოს ორგანიზაციის ყველა ის ქვედანაყოფი, რომელმაც მიღებული გადაწყვეტილების განხორციელების პროცესში უშუალოდ უნდა გახარჯოს გადანაწილებული თანხები.
მარიამ ნადირაშვილი
10-09-2019

სტატიები

5 ძირითადი მარკეტინგული სტრატეგია ნებისმიერი სტარტაპისთვის

მარკეტინგული მხარდაჭერა ყველა კომპანიას სჭირდება, თუმცა, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სტარტაპებისთვის. ლოგიკურიც არის,რა ...

05-11-2019       ანა ანდღულაძე   
რა უნდა იცოდეს გაყიდვების მენეჯერმა

როდესაც ბიზნესის დაწყებას გეგმავთ ან უკვე დაიწყეთ, წარმატებისთვის აუცილებელი პირობაა სწორი მომხმარებლის პოვნა. თქვენი პრ ...

29-10-2019       ანა ანდღულაძე   
მონაცემთა ანალიზი

მონაცემთა ანალიზის ყველაზე მარტივი განმარტებაა - თარჯიმანი. იგი გულისხმობს მონაცემების გარდაქმნას შინაარსობრივად მნიშვნე ...

24-10-2019       ანა ანდღულაძე   
როგორ ვიპოვოთ იდეალური მომხმარებელი

როდესაც ბიზნესის დაწყებას გეგმავთ ან უკვე დაიწყეთ, წარმატებისთვის აუცილებელი პირობაა სწორი მომხმარებლის პოვნა. თქვენი პრ ...

15-10-2019       ანა ანდღულაძე   
რჩევები მეწარმეებს

ნებისმიერი ზომის ბიზნესს სჭირდება სწორი ფინანსური დაგეგმარება. თუმცა, ხშირად რთულია სტაბილური გეგმის შენარჩუნება და ამ გ ...

01-10-2019       ანა ანდღულაძე   
რა არის IFRS?

IFRS განსაზღვრავს საერთაშორისო სტანდარტების კომპლექტს, თუ როგორ უნდა აწარმოონ კომპანიებმა თავიანთი ანგარიშები, იმისთვის, ...

24-09-2019       თამარ გოგოლაძე   
ფინანსური მენეჯმენტი სტარტაპებისთვის

სტარტაპის მართვის საწყის ეტაპზე, ფინანსებზე ყველაზე ნაკლებს ვფიქრობთ, რაც, რა თქმა უნდა, არასწორია. ფინანსური მენეჯმენტი ...

17-09-2019       ანა ანდღულაძე   
ბიუჯეტირება და მასთან გამკლავება

ბიუჯეტის(ინგლ.budget=ტომარა)ისტორია ინგლისიდან იწყება, როდესაც ინგლისის პარლამენტში მთავრობა თემთა პალატისგან თანხებს ით ...

10-09-2019       მარიამ ნადირაშვილი   
ბიზნესი და ფინანსები

ბიზნესის მართვაში ფინანსები გადამწყვეტ როლს თამაშობს. როგორც წესი, კომპანიები ოპერირებენ ფულსა და ფინანსებზე, რადგან თუ ...

03-09-2019       ნანა ნაკანი   
ERP საცალო გაყიდვებისთვის

თანამედროვე ტექნოლოგიებმა და ინტერნეტმა მნიშვნელოვნად შეცვალეს საცალო ვაჭრობის სფერო. სრულიად შეცვლილია პროდუქციისა და ს ...

27-08-2019       ანა ანდღულაძე   
უხილავი თანამშრომელი

მაშინ, როდესაც თითოეული თანამშრომელი ორგანიზაციაში თავის ფუნქციას ასრულებს ERP სისტემაში თავისი წილი ინფორმაციის შეტანით ...

20-08-2019       ანა ანდღულაძე   
ფინანსური ანგარიშგების გამარტივება

რატომ ხარჯავენ ფინანსისტები უამრავ დროს და რესურსს ფინანსური ანგარიშების მომზადებაში მაშინ, როდესაც ტექნოლოგიებს რეპორტი ...

13-08-2019       ანა ანდღულაძე   
კომპანიის ზრდა

"სწრაფი ზრდა" - ერთი შეხედვით ეს ორი სიტყვა გაუმჯობესებულ პროდუქტთან, გაზრდილ მოგებასთან და ბიზნესის გაძლიერებულ მუშაობა ...

05-08-2019       ანა ანდღულაძე   
ესაჭიროება თქვენს ბიზნესს ERP ?

ყველა ბიზნესი თავის მხრივ უნიკალურია და სხვა და სხვა დროს სხვა და სხვა გამოწვევების წინაშე დგას, თუმცა ადრე თუ გვიან ნებ ...

15-07-2019       თამარ გოგოლაძე   
ERP სისტემის სარგებელი

დღესდღეობით კამათის საგანს არ წარმოადგენს ის ფაქტი, რომ ERP სისტემის მეშვეობით ნებისმიერი ბიზნესი უფრო მარტივად სამართავ ...

15-07-2019       თამარ გოგოლაძე   
მითები ERP სისტემის შესახებ

ERP სისტემის დანერგვასთან დაკავშირებით უამრავი მითი არსებობს. ამ ტექნოლოგიის მომხმარებლებთან საუბრისას გაირკვა, რომ ERP ...

01-07-2019       ანა ანდღულაძე   
რას წარმოადგენს ERP სისტემა

ERP (Enterprise resource planning) საწარმოო რესურსების მართვის და დაგეგმვის ერთიანი სისტემაა, რომელიც თანამედროვე ბიზნე ...

25-06-2019       ანა ანდღულაძე